Hai thì này đều nói về việc đã xảy ra, nên rất dễ nhầm. Câu hỏi quan trọng nhất để chọn đúng: thời điểm trong quá khứ đã kết thúc và được nói rõ chưa?
Quá khứ đơn: việc đã xong, gắn với thời điểm cụ thể
Công thức: S + V2/ed
Dùng khi việc xảy ra và kết thúc ở một thời điểm xác định trong quá khứ.
- I visited my grandparents last Sunday.
- She finished the project two days ago.
Dấu hiệu: yesterday, last week/month/year, ago, in 2020, when I was a child.
Hiện tại hoàn thành: việc nối quá khứ với hiện tại
Công thức: S + have/has + V3/ed
Dùng khi:
- Việc bắt đầu trong quá khứ và vẫn tiếp diễn: We have lived here for five years.
- Việc đã xảy ra nhưng không nói rõ khi nào, kết quả còn liên quan tới hiện tại: I have lost my key. (Bây giờ tôi không có chìa khoá.)
- Kinh nghiệm tính tới hiện tại: Have you ever eaten pho bo Nam Dinh?
Dấu hiệu: for, since, already, yet, just, ever, never, so far, recently.
So sánh trực tiếp
| Quá khứ đơn | Hiện tại hoàn thành |
|---|---|
| I saw that film last night. | I have seen that film. |
| Có thời điểm cụ thể | Không nói thời điểm |
| Chỉ kể chuyện đã qua | Nhấn vào kết quả, kinh nghiệm |
For và since
- for + khoảng thời gian: for three hours, for a long time.
- since + mốc thời gian: since 2022, since Monday, since I was ten.
She has studied English since she was seven. Mệnh đề sau "since" thường dùng quá khứ đơn.
Lỗi hay gặp
I have seen him yesterday.→ I saw him yesterday. (Có "yesterday" thì dùng quá khứ đơn.)I live here since 2020.→ I have lived here since 2020.Have you been to Hue last year?→ Did you go to Hue last year? (Có "last year" nên dùng quá khứ đơn.)
Mẹo: thấy mốc thời gian đã kết thúc (yesterday, ago, last…) thì gần như chắc chắn dùng quá khứ đơn.
Bài tập ngắn
- My brother (buy) ______ a new bike last month.
- They (know) ______ each other since primary school.
- I (not finish) ______ my homework yet.
- When (you / start) ______ learning English?
Đáp án: 1. bought · 2. have known · 3. haven't finished · 4. did you start
Câu hỏi thường gặp
"Just" đi với thì nào? Thường đi với hiện tại hoàn thành: I have just finished. Trong văn nói, một số người dùng với quá khứ đơn, nhưng trong bài thi nên chọn hiện tại hoàn thành.
Câu hỏi bắt đầu bằng "When" dùng thì nào? Khi hỏi thời điểm một việc đã xảy ra, dùng quá khứ đơn, không dùng hiện tại hoàn thành: When did you start?
Làm sao nhớ lâu? Học kèm dấu hiệu nhận biết và tự đặt câu về chính bạn: điều bạn đã làm hôm qua và điều bạn đã từng làm.